W 2009 r. mój pracodawca miał problemy finansowe. Wprawdzie otrzymywałem wynagrodzenie za pracę, ale okazało się, że pracodawca nie wpłacił na konto ZUS składek na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne potrąconych od wynagrodzeń za okres od stycznia do grudnia 2009 r. Czy w tej sytuacji rozliczając podatek dochodowy w zeznaniu podatkowym, będę mógł zastosować odliczenia od dochodu i podatku?
 

Podatnik ma prawo w zeznaniu podatkowym odliczyć odpowiednio od dochodu i podatku potrącone przez zakład pracy kwoty składek na ubezpieczenia społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne, nawet jeśli składki te nie zostały faktycznie wpłacone na rachunek ZUS.

Dokonując obliczenia podatku za rok podatkowy, podatnicy mogą stosować odliczenia od dochodu i od podatku przewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Warunki i zasady dokonywania odliczeń z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne podatnika regulują odpowiednio przepisy art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b) i art. 27b ust. 1 pkt 1 lit. b) updof. W świetle tych przepisów:

• dochód stanowiący podstawę obliczenia podatku zmniejsza się o kwotę składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe,
  
  

• podatek obliczony m.in. według skali podatkowej w pierwszej kolejności ulega obniżeniu o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne pobranej w roku podatkowym przez płatnika, zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Podatnicy, za których zgodnie z odrębnymi przepisami składki na wskazane ubezpieczenia nalicza i pobiera płatnik, ponoszą ciężar z tego tytułu z chwilą ich potrącenia przez płatnika ze środków podatników. Z tego względu ustawodawca uzależnił prawo do zmniejszenia dochodu i podatku od faktycznego potrącenia tych składek przez płatnika.

Oznacza to, że nawet jeżeli składki nie zostaną wpłacone na rachunek ZUS przez płatnika, który dokonał ich poboru, podatnicy mogą w zeznaniu podatkowym odliczyć kwoty z tego tytułu potrącone przez zakład pracy odpowiednio od dochodu i podatku. Pracownicy nie mogą bowiem ponosić negatywnych konsekwencji niewywiązania się przez pracodawcę z obowiązku przekazania pobranych składek do ZUS.

Przypominamy, że kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75% podstawy jej wymiaru.